ขั้นตอนในการแต่งตั้งและสิ้นสุดของศูนย์เวชศาสตร์และสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน

กฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ ที่ใช้อ้างอิง

บทนํา

เพื่อให้การตรวจเพื่อออกหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ให้แก่ผู้ขออนุญาตเป็นผู้ประจำหน้าที่ดำเนินการโดยนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่มีคุณสมบัติตามที่ผู้อำนวยการกำหนด และเพื่อให้ผู้ประจำหน้าที่ซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าหย่อนคุณสมบัติเกี่ยวกับสุขภาพให้รับการทดสอบโดยการตรวจทางการแพทย์ และผู้ประจำหน้าที่ในอากาศยานที่เจ็บป่วยหรือบาดเจ็บเป็นระยะเวลาตั้งแต่เจ็ดวันขึ้นไป จะปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้เมื่อนายแพทย์ที่พนักงานเจ้าหน้าที่กำหนดจะได้ตรวจและออกใบรับรองว่าผู้ประจำหน้าที่นั้นได้หายจากการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บและพนักงานเจ้าหน้าที่ได้อนุญาตให้ผู้ประจำหน้าที่นั้นปฏิบัติหน้าที่ต่อไป อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 6/1 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 พ.ศ 2558 และมาตรา 15/10 วรรคหนึ่ง (5) มาตรา 47 มาตรา 50 และมาตรา 50/9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยจึงออกระเบียบว่าด้วยนายแพทย์ผู้ตรวจ นายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน และสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนไว้ โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

วัตถุประสงค์

เพื่อให้การบริหารระบบงานด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนเป็นไปโดยมีระเบียบ และอยู่ในมาตรฐานเดียวกัน ผู้อํานวยการจึงได้แต่งตั้งให้มีศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน และสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน ซึ่งมีคุณสมบัติตามที่ผู้อํานวยการกําหนด ตามระเบียบสํานักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ว่าด้วยนายแพทย์ผู้ตรวจ นายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน และสถานที่ตรวจเวชศาสตร์ การบินพลเรือน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ให้ไว้ ณ วันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2568

คํานิยาม

“นายแพทย์ผู้ตรวจ” (Authorized Medical Examiner (AME)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้มีสิทธิตรวจทางแพทย์แก่ผู้ขอต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น

“นายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส” (Senior Authorized Medical Examiner (SAME)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้มีสิทธิตรวจทางแพทย์แก่ผู้ขอออกหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น

“นายแพทย์ผู้ตรวจสอบ” (Medical Assessor (MA)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ดำรงความรู้และประสบการณ์ด้านเวชศาสตร์การบิน และมีความสามารถในการตรวจสอบประเมินเพื่อพิจารณาสภาวะทางการแพทย์ที่มีนัยสำคัญต่อความปลอดภัยด้านการบิน ที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้เป็นผู้ตรวจสอบด้านเวชศาสตร์การบิน

“นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Physician) หมายความว่า นายแพทย์ที่ได้รับการฝึกอบรมด้านเวชศาสตร์การบินและมีความรู้และประสบการณ์ภาคปฏิบัติเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมการบิน

“ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Center (AeMC)) หมายความว่า โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานให้เป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน โดยมีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจเพื่อออกหรือตรวจเพื่อต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น และมีกิจกรรมด้านเวชศาสตร์การบินตามที่ผู้อำนวยการกำหนด

“สถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Office (AeMO)) หมายความว่า โรงพยาบาลที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานให้เป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนโดยมีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจเพื่อต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น และทำการตรวจเพื่อออกใบสำคัญแพทย์ได้เฉพาะชั้น 2 และชั้น 4

“โรงพยาบาลทั่วไป” หมายความว่า โรงพยาบาลที่จัดให้มีการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ในสาขาอายุรกรรม ศัลยกรรม กุมารเวชกรรม และสูตินรีเวชกรรม และให้มีการประกอบวิชาชีพการพยาบาล การผดุงครรภ์ เภสัชกรรม กายภาพบำบัด เทคนิคการแพทย์ และรังสีเทคนิคเป็นอย่างน้อย โดยอาจจัดให้มีการประกอบวิชาชีพหรือการประกอบโรคศิลปะอื่นร่วมด้วย ซึ่งดำเนินการโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม

“ผู้อำนวยการ” หมายความว่า ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย

“สำนักงาน” หมายความว่า สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย

คุณสมบัติและการยื่นเอกสาร

โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลใดประสงค์จะขอรับการแต่งตั้งเป็น ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน จะต้องมีคุณสมบัติและยื่นคําขอตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้ ต่อต่อสํานักงาน พร้อมด้วยเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้

(1) ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน
(ก) คุณสมบัติ
1) เป็นนิติบุคคลสัญชาติไทย หรือเป็นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) เป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาล เว้นแต่เป็นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
3) มีสถานประกอบการตั้งอยู่ในประเทศไทย
4) ในกรณีที่เป็นการยื่นคำขอรับการแต่งตั้งเป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนในครั้งแรกต้องได้รับการแต่งตั้งเป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนและดำเนินกิจการอย่างต่อเนื่องมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปี
5) มีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสจำนวนที่เพียงพอ
6) มีเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบินครบถ้วนเพียงพอในการให้บริการ
7) ดำเนินกิจกรรมด้านเวชศาสตร์การบิน เช่น การลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ การฝึกอบรมด้านเวชศาสตร์การบิน การสอบสวนอากาศยานประสบอุบัติการณ์ อุบัติการณ์รุนแรง หรืออุบัติเหตุ การวิจัยพัฒนาทางด้านเวชศาสตร์การบิน เป็นต้น หรือตามที่ผู้อำนวยการกำหนด
8) ต้องไม่เป็นผู้อยู่ระหว่างถูกพักใช้ใบสำคัญการแต่งตั้งให้เป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน หรือถูกเพิกถอนใบสำคัญการแต่งตั้งให้เป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนมายังไม่ครบสองปี

 (ข) เอกสารที่ต้องยื่น
1) สำเนาใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาลหรือสำเนาใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล ยกเว้นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่น ตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) สำเนาใบสำคัญการแต่งตั้งเป็นนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสของหัวหน้าศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน
3) รายชื่อนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ปฏิบัติงาน
4) รายการและจำนวนเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบิน
5) เอกสารแสดงการดำเนินกิจกรรมด้านเวชศาสตร์การบิน
6) แผนผังพร้อมภาพถ่ายส่วนต่าง ๆ ของสถานที่ทำการ
7) เอกสารอื่นตามที่ผู้อำนวยการกำหนด

(2) สถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน
(ก) คุณสมบัติ
1) เป็นนิติบุคคลสัญชาติไทย หรือเป็นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) เป็นสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาล เว้นแต่เป็นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
3) มีสถานประกอบการตั้งอยู่ในประเทศไทย
4) ดำเนินกิจการสถานพยาบาลอย่างต่อเนื่องมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี
5) ในกรณีที่เป็นการยื่นคำขอรับการแต่งตั้งเป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบิน พลเรือนครั้งแรก ต้องเป็นสถานพยาบาลที่ผ่านการรับรองคุณภาพจากหน่วยงานที่ผู้อำนวยการกำหนด
6) มีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสจำนวนที่เพียงพอ
7) มีเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบินครบถ้วนเพียงพอในการให้บริการ
8) ต้องไม่เป็นผู้อยู่ระหว่างถูกพักใช้การแต่งตั้งให้เป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือถูกเพิกถอนการแต่งตั้งให้เป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนมายังไม่ครบสองปี

(ข) เอกสารที่ต้องยื่น
1) สำเนาใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาลหรือสำเนาใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล ยกเว้นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) สำเนาใบสำคัญการแต่งตั้งเป็นนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ของหัวหน้าสถานที่เวชศาสตร์การบินพลเรือน
3) รายชื่อนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ปฏิบัติงาน
4) รายการและจำนวนเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบิน
5) แผนผังพร้อมภาพถ่ายส่วนต่าง ๆ ของสถานที่ทำการ
6) เอกสารอื่นตามที่ผู้อำนวยการกำหนด

ระยะเวลาการประกาศแต่งตั้ง

ผู้อํานวยการจะประกาศแต่งตั้งศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนและสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน โดยมีวาระคราวละ 3 ปี

การขอรับการแต่งตั้งต่อ

ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนและสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนประสงค์จะขอรับการแต่งตั้งต่อ ให้ยื่นคำขอต่อผู้อำนวยการตามแบบที่ผู้อำนวยการกำหนด โดยให้ยื่นคำขอต่ออายุล่วงหน้าก่อนครบกำหนดไม่เกิน 90 วัน พร้อมเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้

(1) ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน
1) สำเนาใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาลหรือสำเนาใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล ยกเว้นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่น ตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) สำเนาใบสำคัญการแต่งตั้งเป็นนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสของหัวหน้าศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน
3) รายชื่อนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ปฏิบัติงาน
4) รายการและจำนวนเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบิน
5) เอกสารแสดงการดำเนินกิจกรรมด้านเวชศาสตร์การบิน
6) แผนผังพร้อมภาพถ่ายส่วนต่าง ๆ ของสถานที่ทำการ
7) เอกสารอื่นตามที่ผู้อำนวยการกำหนด

(2) สถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน
1) สำเนาใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาลหรือสำเนาใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล ยกเว้นสถานพยาบาลซึ่งดำเนินการโดยกระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ สถาบันการศึกษาของรัฐ หน่วยงานอื่นของรัฐ สภากาชาดไทย และสถานพยาบาลอื่นตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
2) สำเนาใบสำคัญการแต่งตั้งเป็นนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ของหัวหน้าสถานที่เวชศาสตร์การบินพลเรือน
3) รายชื่อนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ปฏิบัติงาน
4) รายการและจำนวนเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจด้านเวชศาสตร์การบิน
5) แผนผังพร้อมภาพถ่ายส่วนต่าง ๆ ของสถานที่ทำการ
6) เอกสารอื่นตามที่ผู้อำนวยการกำหนด

สำนักงานจะดำเนินการจัดทำบัญชีรายชื่อศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนและสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนพร้อมทั้งวันที่ได้รับการแต่งตั้งและวันครบกำหนดอายุการแต่งตั้ง โดยจะประกาศเป็นการทั่วไป และทบทวนเป็นปัจจุบันอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง

ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนและสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนมีหน้าที่และข้อห้าม ดังต่อไปนี้

(1) ควบคุมและกำกับดูแลให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสปฏิบัติหน้าที่และไม่ฝ่าฝืนข้อห้ามตามที่กำหนดไว้
(2) กำหนดมาตรการและวิธีการรักษาความลับของข้อมูลและเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับผู้ขอรับการตรวจสุขภาพ เช่น บันทึกการตรวจสุขภาพ รายงานผลการตรวจสุขภาพ (Medical Examination Report) ใบสำคัญแพทย์ฉบับเดิม โดยจัดเก็บรักษาข้อมูลและเอกสารไว้ในที่ปลอดภัย เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 10 ปี และจำกัดการเข้าถึงข้อมูลและเอกสารไว้สำหรับเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายเท่านั้น
(3) ในกรณีที่กระบวนการตรวจเพื่อออกหรือต่อใบสำคัญแพทย์ให้กับผู้ขอรับการตรวจสุขภาพดำเนินการโดยนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสมากกว่าหนึ่งคนขึ้นไป ให้ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนนั้น กำหนดให้มีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสเพียงหนึ่งคนเท่านั้น เป็นผู้ประสานงานตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์และลงนามในใบสำคัญแพทย์ดังกล่าว
(4) แต่งตั้งนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสหนึ่งคนเป็นผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบความถูกต้องของรายงานผลการตรวจสุขภาพ (Medical Examination Report) ของนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสก่อนส่งรายงานผลการตรวจสุขภาพ (Medical Examination Report) ให้สำนักงาน พร้อมทั้งแจ้งชื่อนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่แต่งตั้งให้สำนักงานทราบ
(5) กำกับดูแลให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสในสังกัดเข้ารับการฝึกอบรมต่อเนื่องด้านเวชศาสตร์การบิน และหลักสูตรทบทวน (Refresher Training) ที่จัดโดยองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ หรือสำนักงาน หรือหลักสูตรที่ได้รับการรับรองจากผู้อำนวยการ อย่างน้อยหนึ่งครั้ง ภายในระยะเวลา 3 ปี
(6) ให้ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนนำส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องอันเป็นเหตุให้ใบสำคัญแพทย์เป็นอันใช้ไม่ได้ชั่วคราวตามระเบียบสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยว่าด้วยใบสำคัญแพทย์ พ.ศ. 2568

การพิจารณาพักใช้ เพิกถอน หรือไม่ต่ออายุ

การพิจารณาพักใช้ เพิกถอน หรือไม่ต่ออายุการแต่งตั้งให้เป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่าผู้ได้รับการแต่งตั้งขาดคุณสมบัติ หรือฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามหน้าที่และข้อห้ามตามที่กําหนดไว้

เอกสารแนบ

CAAT-AMD-202 – คำร้องขอรับการแต่งตั้งเป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจ Date 22-Aug-2025