การขอและการออกใบสำคัญแพทย์
(Application and Issuance of Medical Certificate)
1. กฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ ที่ใช้อ้างอิง
- พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 (Consolidated Version)
- ข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 24 ว่าด้วยคุณสมบัติของผู้ขออนุญาตเป็นประจำหน้าที่ ผู้ประกาศ ณ วันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2565
- ระเบียบสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยว่าด้วยใบสำคัญแพทย์ พ.ศ. 2568 ประกาศ ณ วันที่ 22 สิงหาคม 2568
2. บทนำ
ตามที่มาตรา 50/9 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2562 บัญญัติห้ามมิให้บุคคลใดปฏิบัติหน้าที่ในฐานะผู้ประจำหน้าที่ เว้นแต่มีใบสำคัญแพทย์ที่ออกโดยนายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย โดยได้มีระเบียบสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยว่าด้วยใบสำคัญแพทย์ พ.ศ. 2567 ประกาศ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ซึ่งจำเป็นต้องแก้ไขปรับปรุงให้สอดคล้องกับมาตรฐานและข้อแนะนำอันพึงปฏิบัติตามภาคผนวก 1 ผู้ประจำหน้าที่ แห่งอนุสัญญาว่าด้วยการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ค.ศ. 1944 ที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมล่าสุด อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 50/9 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการเดินอากาศ (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2562 ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยจึงออกระเบียบเพื่อกำหนดประเภทผู้ประจำหน้าที่ หลักเกณฑ์ วิธีการในการขอ การออก การต่ออายุใบสำคัญแพทย์ คุณสมบัติและลักษณะของผู้ขอใบสำคัญแพทย์ อายุใบสำคัญแพทย์ การเพิกถอนใบสำคัญแพทย์ แบบใบสำคัญแพทย์ และเงื่อนไขแนบท้ายใบสำคัญแพทย์ไว้
3. บทนิยาม
“ใบสำคัญแพทย์” (Medical Certificate) หมายความว่า ใบสำคัญที่ออกให้กับผู้ประจำหน้าที่เพื่อรับรองว่ามีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์ตามมาตรฐานทางการแพทย์และมีกำหนดระยะเวลาการรับรอง
“มาตรฐานทางการแพทย์” (Medical Standards) หมายความว่า มาตรฐานทางการแพทย์ตามที่ผู้อำนวยการประกาศกำหนดเป็นมาตรฐานในการออกใบสำคัญแพทย์แต่ละชั้น
“ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Center (AeMC)) หมายความว่า โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานให้เป็นศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน โดยมีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจเพื่อออกหรือตรวจเพื่อต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น ซึ่งมีกิจกรรมด้านเวชศาสตร์การบินตามที่ผู้อำนวยการกำหนด
“สถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Office (AeMO)) หมายความว่า โรงพยาบาลที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานให้เป็นสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนโดยมีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจเพื่อต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น และทำการตรวจเพื่อออกใบสำคัญแพทย์ได้เฉพาะชั้นสองและชั้นสี่
“นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือน” (Aeromedical Physician) หมายความว่า นายแพทย์ที่ได้รับการฝึกอบรมด้านเวชศาสตร์การบิน และมีความรู้และประสบการณ์ภาคปฏิบัติเกี่ยวกับสภาพแวดล้อมการบิน
“นายแพทย์ผู้ตรวจ” (Authorized Medical Examiner (AME)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้มีสิทธิตรวจทางแพทย์แก่ผู้ขอต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น
“นายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส” (Senior Authorized Medical Examiner (SAME)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้มีสิทธิตรวจทางแพทย์แก่ผู้ขอออกหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ทุกชั้น
“นายแพทย์ผู้ตรวจสอบ” (Medical Assessor (MA)) หมายความว่า นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ดำรงความรู้และประสบการณ์ด้านเวชศาสตร์การบิน และมีความสามารถในการตรวจสอบประเมินเพื่อพิจารณาสภาวะทางการแพทย์ที่มีนัยสำคัญต่อความปลอดภัยด้านการบินที่ได้รับการแต่งตั้งจากผู้อำนวยการให้เป็นผู้ตรวจสอบด้านเวชศาสตร์การบิน
“ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน” (Subject Matter Experts (SMEs)) หมายความว่า บุคคลที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ หรือประสบการณ์เฉพาะด้าน ซึ่งผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินแต่งตั้งขึ้นเพื่อให้ความเห็นทางวิชาการหรือเทคนิคเฉพาะแก่ฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินในการประกอบการพิจารณาหรือประเมินความเหมาะสมด้านเวชศาสตร์การบิน
“คณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ” (Board of Aeromedical Specialist (BAS)) หมายความว่า คณะนายแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงทางด้านเวชศาสตร์การบินที่ผู้อำนวยการแต่งตั้ง
“ผู้ขอ” (Applicant) หมายความว่า ผู้ขอใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่หรือผู้ถือใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ที่ประสงค์เข้ารับการตรวจสุขภาพเพื่อขอหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ชั้นต่าง ๆ
“ข้อสรุปทางการแพทย์ที่ได้รับการรับรอง” (Accredited Medical Conclusion) หมายความว่า ข้อสรุปทางการแพทย์โดยแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส หรือแพทย์เฉพาะทางอื่นที่ได้รับการยอมรับจากฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบิน หรือคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิในกรณีที่มีความยุ่งยากซับซ้อน หรือเป็นเรื่องที่อาจจะมีผลกระทบด้านความปลอดภัยในวงกว้าง หรือกรณีอื่นที่เห็นสมควรต้องพิจารณาอย่างรัดกุมและรอบคอบ
“เงื่อนไขและข้อจำกัด” (Condition and Limitation) หมายความว่า ข้อความที่ประกอบเป็นเงื่อนไขและข้อจำกัดแนบท้ายใบสำคัญแพทย์อันเป็นข้อกำหนดที่ต้องปฏิบัติหรือห้ามปฏิบัติระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ประจำหน้าที่เนื่องจากเหตุผลทางการแพทย์
“สารออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท” (Psychoactive Substances) หมายความว่า แอลกอฮอล์ ฝิ่น กัญชา ยากดประสาทและยานอนหลับ โคเคน สารกระตุ้นด้านจิตประสาทตัวอื่น สารที่ทำให้เกิดภาพหลอน และสารระเหย แต่ไม่รวมถึงกาแฟและบุหรี่
“ผู้อำนวยการ” หมายความว่า ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย
“ฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบิน” (Aeromedical Standards Department (AMD)) หมายความว่า ฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบิน สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย
“สำนักงาน” หมายความว่า สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย
4. ใบสำคัญแพทย์จะออกให้กับผู้ประจำหน้าที่ตามประเภท ดังต่อไปนี้

5. การยื่นขอใบสำคัญแพทย์
ผู้ใดประสงค์จะขอรับหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ ให้ยื่นคำขอตามแบบพิมพ์ของสำนักงาน ต่อศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือน ผู้ร้องขอตามวรรคหนึ่งต้องไม่เป็นผู้อยู่ระหว่างถูกพักใช้ใบสำคัญแพทย์ หรือถูกเพิกถอนใบสำคัญแพทย์มายังไม่ครบสองปี
การตรวจเพื่อขอรับใบสำคัญแพทย์ชั้นหนึ่งและชั้นสามในครั้งแรก ผู้ร้องขอจะต้องได้รับการตรวจจากศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ผู้อำนวยการแต่งตั้ง สำหรับการตรวจเพื่อขอรับใบสำคัญแพทย์ชั้นสองและชั้นสี่ในครั้งแรกสามารถรับการตรวจจากศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน หรือจากสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนก็ได้
ในกรณีที่มีการร้องขอจากนักบินศิษย์การบินเพื่อขอรับใบสำคัญแพทย์ชั้นหนึ่ง ให้ผู้ร้องขอแจ้งความประสงค์เป็นลายลักษณ์อักษรต่อศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน
ในกรณีที่ผู้ร้องขอเคยมีใบสำคัญแพทย์มาก่อน แต่พ้นระยะเวลามีผลใช้บังคับไปเกินหนึ่งปีจะต้องรับการตรวจใหม่เช่นเดียวกับการตรวจครั้งแรก
ให้ผู้ที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบสำคัญแพทย์ยื่นคำขอต่อศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนภายใน 30 วันก่อนใบสำคัญแพทย์สิ้นอายุ
คำร้องขอรับ/ขอต่อใบสำคัญแพทย์ คลิก (หมายเหตุ การพิมพ์คำขอ ให้เลือกพิมพ์–>โดยเลือก Scale เป็น Fit to page)
6. การตรวจร่างกายผู้ขอใบสำคัญแพทย์
ในการตรวจร่างกายผู้ขอจะต้องรับการตรวจความสมบูรณ์ของร่างกายทั่วไป เอ็กซเรย์ปอด ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ ตรวจหัวใจ ตรวจการได้ยิน และอื่น ๆ ตามที่นายแพทย์ผู้ตรวจ นายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน หรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนเห็นสมควรตามมาตรฐานทางการแพทย์ ทั้งนี้ ในวันที่ทำการตรวจสุขภาพ ให้ผู้ขอยื่นใบสำคัญแพทย์ฉบับปัจจุบัน ให้แก่นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ทำการตรวจสุขภาพด้วย
7. การดำเนินการของนายแพทย์ผู้ตรวจ
ให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจให้เป็นไปตามรายการในใบรายงานผลการตรวจสุขภาพ (Medical Examination Report) โดยนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสแล้วแต่กรณี จะออกหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์เมื่อปรากฏว่าผู้ขอมีสุขภาพสมบูรณ์ตามมาตรฐานทางการแพทย์ให้แก่ผู้ขอภายใน 15 วันทำการนับแต่วันตรวจสุขภาพเสร็จสิ้น โดยให้เริ่มมีผลในวันตรวจสุขภาพ
ในกรณีนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสไม่ออกหรือไม่ต่ออายุใบสำคัญแพทย์ให้ผู้ขอเพราะเหตุที่ผู้ขอมีสุขภาพหรือร่างกายไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์ ให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสแจ้งเหตุดังกล่าวให้ผู้ขอทราบภายใน 15 วันทำการนับแต่วันตรวจสุขภาพเสร็จสิ้น
ในการตรวจเพื่อต่ออายุใบสำคัญแพทย์ ให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโส ออกใบสำคัญแพทย์ฉบับใหม่โดยลงวันที่ตรวจสุขภาพและวันมีผลใช้บังคับต่อเนื่องจากใบสำคัญแพทย์ฉบับเดิม ทั้งนี้ หากผู้ขอมารับการตรวจสุขภาพหลังจากวันที่ใบสำคัญแพทย์เดิมสิ้นอายุ (Renewal) นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสจะออกใบสำคัญแพทย์ฉบับใหม่โดยให้เริ่มมีผลในวันตรวจสุขภาพ
ในการพิจารณาออกหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์ดังกล่าวข้างต้น นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสอาจขอความเห็นจากนายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับโรคเฉพาะทางหรือจากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการบินในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการบินเพื่อประกอบการพิจารณาของนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสแล้วแต่กรณี
ให้ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนต้องจัดเก็บใบสำคัญแพทย์ฉบับเดิมของผู้ขอไว้ไม่น้อยกว่า 10 ปี
ใบรายงานผลการตรวจสุขภาพ (Medical Examination Report) คลิก
(หมายเหตุ การพิมพ์ใบรายงานผลการตรวจสุขภาพ ให้เลือกพิมพ์–>โดยเลือก Scale เป็น Fit to page)
*** หนังสือยินยอมด้วยความสมัครใจเข้ารับการตรวจเชื้อเอชไอวี, สารเสพติด และ/หรือ แอลกอฮอล์ (Applicant Agreement and Consent to HIV, Drugs and/or Alcohol Testing) คลิก
(หมายเหตุ การพิมพ์ ให้เลือกพิมพ์–>โดยเลือก Scale เป็น Fit to page)
8. เมื่อผู้ขอมีสุขภาพร่างกายหรือจิตใจ (Medical Fitness) ไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์ที่กำหนดไว้
ในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าผู้ขอมีสุขภาพร่างกายหรือจิตใจ (Medical Fitness) ไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์ที่กำหนดไว้ นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสจะต้องไม่ออกหรือไม่ต่ออายุใบสำคัญแพทย์ให้กับผู้ขอนั้น เว้นแต่จะได้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(1) จัดทำข้อสรุปทางการแพทย์ที่ชัดเจนว่า ผู้ขอมีผลการตรวจสุขภาพไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์แต่ยังสามารถปฏิบัติหน้าที่ตามประเภทใบอนุญาตที่ยื่นคำขอหรือที่ได้รับใบอนุญาต โดยไม่เป็นอันตรายต่อความปลอดภัยด้านการบินผ่านการปฏิบัติหน้าที่แบบมีเงื่อนไขและข้อจำกัด (Condition and Limitation) ที่ระบุไว้อย่างเคร่งครัด
(2) พิจารณาความสามารถ ทักษะ และประสบการณ์ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนเงื่อนไขในการปฏิบัติการของผู้ขออย่างเหมาะสม
(3) กำหนดเงื่อนไขและข้อจำกัดในใบสำคัญแพทย์ และกำหนดให้ผู้ขอปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อจำกัดอย่างเคร่งครัด
ทั้งนี้ การกำหนดและออกเงื่อนไขและข้อจำกัดให้เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์ที่ผู้อำนวยการประกาศกำหนด
9. การขอมีสิทธิอุทธรณ์
ถ้านายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสไม่ออกหรือไม่ต่ออายุ ใบสำคัญแพทย์ภายในกำหนดเวลาตามข้อ 7 วรรคหนึ่ง หรือไม่ออกหรือไม่ต่ออายุใบสำคัญแพทย์ให้เพราะเหตุที่ผู้ขอมีสุขภาพหรือร่างกายไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางการแพทย์ตามข้อ 7 วรรคสอง ผู้ขอมีสิทธิอุทธรณ์ต่อฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินได้ภายใน 30 วันนับแต่วันครบกำหนดเวลาตามข้อ 7 วรรคหนึ่ง หรือวันที่ได้รับแจ้งผลการตรวจสุขภาพตามข้อ 7 วรรคสอง แล้วแต่กรณี
เมื่อฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินได้รับคำอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้ผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินพิจารณาและแจ้งผลการพิจารณาอุทธรณ์ให้ผู้ขอทราบภายใน 30 วันนับแต่ได้รับอุทธรณ์ ทั้งนี้ ผลการพิจารณาของผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินให้ถือเป็นที่สุด
ในกรณีที่ผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินพิจารณาคำอุทธรณ์ของผู้ขอแล้วเห็นว่าเป็นเรื่องที่มีความยุ่งยากซับซ้อน หรือเป็นเรื่องที่อาจจะมีผลกระทบในวงกว้าง หรือกรณีอื่น ๆ ที่เห็นสมควรต้องพิจารณาอย่างรัดกุมและรอบคอบ ให้ผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินเสนอคำอุทธรณ์นั้นเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ และให้คณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ พิจารณาคำอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายใน 45 วัน นับแต่วันเริ่มต้นพิจารณา และหากยังพิจารณาไม่แล้วเสร็จเนื่องจากเป็นเรื่องที่มีความยุ่งยากซับซ้อนซึ่งต้องใช้เวลาในการพิจารณาอย่างรอบคอบให้สามารถขยายระยะเวลาในการพิจารณาต่อไปอีกไม่เกิน 30 วัน
10. การกำหนดระยะเวลามีผลบังคับใช้ใบสำคัญแพทย์
ให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสกำหนดระยะเวลามีผลใช้บังคับใบสำคัญแพทย์ได้ตามระยะเวลาที่เห็นสมควรตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์และอายุของผู้ร้องขอ ทั้งนี้ต้องไม่เกินระยะเวลาที่ผู้ถือใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ต้องไปรับการตรวจสุขภาพตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงว่าด้วยใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่
11. ใบสำคัญแพทย์เป็นอันใช้ไม่ได้ชั่วคราวในกรณีดังต่อไปนี้
(1) การดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ก่อนปฏิบัติหน้าที่แปดชั่วโมง การรับยาดมสลบก่อนปฏิบัติหน้าที่ยี่สิบสี่ชั่วโมง และการฉีดยาเข้าไขสันหลังรวมทั้งการเจาะน้ำไขสันหลังก่อนปฏิบัติหน้าที่สี่สิบแปดชั่วโมง หรือเมื่อผู้ถือใบสำคัญแพทย์อยู่ภายใต้ฤทธิ์ของสารที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
(2) ผู้ถือใบสำคัญแพทย์ชั้นหนึ่ง ชั้นสอง หรือชั้นสี่ ทำการดำน้ำ (Scuba Diving) ภายในเวลาไม่เกินยี่สิบสี่ชั่วโมงก่อนปฏิบัติหน้าที่
(3) เมื่อผู้ถือใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่นักบินประสบอุบัติเหตุทางการบิน
(4) ระหว่างที่ผู้ถือใบสำคัญแพทย์มีอาการเจ็บป่วยหรือได้รับบาดเจ็บซึ่งอาจทำให้เสื่อมสมรรถภาพในการปฏิบัติหน้าที่ และการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บนั้นเป็นระยะเวลาตั้งแต่เจ็ดวันขึ้นไป หรือเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลมีระยะเวลาตั้งแต่เจ็ดวันขึ้นไป
(5) ผู้ถือใบสำคัญแพทย์ได้รับการผ่าตัดหรือหัตถการอื่นใดที่อาจส่งผลต่อการปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างปลอดภัย
(6) ผู้ถือใบสำคัญแพทย์ตั้งครรภ์ ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรฐานทางการแพทย์ที่ใช้ในการตรวจเพื่อออกใบสำคัญแพทย์
(7) เหตุเจ็บป่วยอื่นที่กระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ตามที่ผู้อำนวยการประกาศกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ
กรณีตาม (1) และ (2) ใบสำคัญแพทย์จะใช้ได้เมื่อพ้นระยะเวลาตามที่กำหนดไว้ และกรณี ตาม (3) ถึง (7) ใบสำคัญแพทย์จะใช้ได้เมื่อได้ให้นายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสทำการตรวจและออกใบรับรองว่าผู้ประจำหน้าที่นั้นหายจากการเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บหรือมีสุขภาพร่างกายสมบูรณ์ และสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้ผู้ถือใบสำคัญแพทย์หรือต้นสังกัดแจ้งให้สำนักงานและศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือน หรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนทราบถึงการประสบอุบัติเหตุทางการบิน การตั้งครรภ์ การเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บตาม (3) (4) (5) (6) หรือ (7) โดยไม่ชักช้า และให้ศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนนำส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องต่อฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินโดยไม่ชักช้า
12. ผู้อำนวยการอาจพิจารณาสั่งพักใช้ใบสำคัญแพทย์ในกรณีดังต่อไปนี้
(1) เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าผู้ถือใบสำคัญแพทย์จงใจปกปิดหรือแจ้งข้อมูลอันเป็นเท็จ ในการยื่นขอหรือต่ออายุใบสำคัญแพทย์
(2) เมื่อผู้ถือใบสำคัญแพทย์จงใจปกปิดหรือไม่แจ้งให้สำนักงานทราบถึงการประสบอุบัติเหตุทางการบิน การเจ็บป่วยหรือบาดเจ็บตามข้อ 11 (3) (4) (5) หรือ (7)
(3) เมื่อผู้ถือใบสำคัญแพทย์ฝ่าฝืนเงื่อนไขและข้อจำกัดที่กำหนดไว้ในใบสำคัญแพทย์ หรือข้อกำหนดอื่นใดของนายแพทย์ผู้ตรวจหรือนายแพทย์ผู้ตรวจอาวุโสที่ออกใบสำคัญแพทย์ให้
13. ผู้อำนวยการอาจพิจารณาสั่งเพิกถอนใบสำคัญแพทย์ในกรณีดังต่อไปนี้
(1) ผู้ถือใบสำคัญแพทย์เคยถูกพักใช้ใบสำคัญแพทย์มาแล้ว 2 ครั้ง และมีเหตุที่จะต้องถูกพักใช้ใบสำคัญแพทย์อีก
(2) มีการเจ็บป่วยทางร่างกายหรือจิตใจจนไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างถาวร
14. ในกรณีที่ใบสำคัญแพทย์สูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุด
ในกรณีที่ใบสำคัญแพทย์สูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้ผู้ถือใบสำคัญแพทย์ยื่นขอรับใบแทนต่อศูนย์เวชศาสตร์การบินพลเรือนหรือสถานที่ตรวจเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่ออกใบสำคัญแพทย์นั้น พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานการรับแจ้งความหรือใบสำคัญแพทย์ฉบับเดิมที่ถูกทำลายหรือชำรุด
การออกใบแทนใบสำคัญแพทย์ตามวรรคหนึ่ง ให้กำหนดอายุและข้อความ รวมทั้งเงื่อนไขและข้อจำกัด ตามใบสำคัญแพทย์ฉบับเดิม โดยให้เขียนหรือประทับคำว่า “ใบแทน” ด้วยหมึกสีแดงไว้ด้านหน้าของใบสำคัญแพทย์นั้น และให้ระบุวัน เดือน ปี ที่ออกใบแทน พร้อมทั้งลงลายมือชื่อผู้รับรองกำกับไว้
15. คณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ (Board of Aeromedical Specialist – BAS)
ให้มีคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิคณะหนึ่ง ประกอบด้วยนายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่มีความเชี่ยวชาญไม่น้อยกว่า 5 คนที่ผู้อำนวยการแต่งตั้ง โดยให้นายแพทย์ผู้ตรวจด้านเวชศาสตร์การบินพลเรือนที่มีความรู้ ความสามารถ และมีประสบการณ์สูงที่ผู้อำนวยการแต่งตั้งเป็นประธาน และผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานเวชศาสตร์การบินเป็นกรรมการและเลขานุการ มีวาระในการดำรงตำแหน่งคราวละ 5 ปี โดยมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(1) รับปรึกษาและให้คำแนะนำแก่ผู้อำนวยการในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเวชศาสตร์การบินและในการพิจารณาพักใช้หรือเพิกถอนใบสำคัญแพทย์ตามข้อ 12 และข้อ 13
(2) พิจารณาและตัดสินเมื่อมีปัญหาทางการแพทย์ในการออก ระงับ กำหนดเงื่อนไขและข้อจำกัดในการออกใบสำคัญแพทย์ ในกรณีที่มีความยุ่งยากซับซ้อน หรือเป็นเรื่องที่อาจจะมีผลกระทบด้านความปลอดภัยในวงกว้าง หรือกรณีอื่นที่เห็นสมควรต้องพิจารณาอย่างรัดกุมและรอบคอบ ทั้งนี้ ผลการพิจารณาตัดสินและข้อสรุปจากคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิ ให้ถือเป็นที่สิ้นสุด
(3) พิจารณาคำอุทธรณ์ของผู้ขอใบสำคัญแพทย์ ตามข้อ 9 วรรคสาม ทั้งนี้ ผลการพิจารณาอุทธรณ์ของคณะกรรมการแพทย์เวชศาสตร์การบินผู้ทรงคุณวุฒิให้ถือเป็นที่สุด
