สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) ร่วมกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) (สคช.) จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นผลการจัดทำมาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพ สำหรับพนักงานตรวจค้นด้านการรักษาความปลอดภัยการบิน (Aviation Security Screener) เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 โดยมีนายศรัณย เบ็ญจนิรัตน์ รองผู้อำนวยการ CAAT สายงานพัฒนาเศรษฐกิจการบิน เป็นประธานการประชุม ผ่านระบบออนไลน์ Microsoft Teams
การประชุมดังกล่าวมีผู้แทนจาก 13 หน่วยงานในอุตสาหกรรมการบิน รวมถึงพนักงานตรวจค้นด้านการรักษาความปลอดภัยการบินเข้าร่วมกว่า 60 คน เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อการพัฒนามาตรฐานวิชาชีพของบุคลากรด้านการรักษาความปลอดภัยการบินให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันทั่วประเทศ
โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับมาตรฐานวิชาชีพและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการบริหารกำลังคนของบุคลากรด้านการรักษาความปลอดภัยการบิน โดยเฉพาะกลุ่มพนักงานตรวจค้น ให้มีมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ พร้อมสร้างเส้นทางความก้าวหน้าในสายอาชีพ และสนับสนุนการรักษาบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ให้อยู่ในอุตสาหกรรมการบินอย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ ยังเป็นการผลักดันให้ระบบการรับรองพนักงานตรวจค้นของประเทศไทยสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านการรักษาความปลอดภัยการบินขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) และกฎหมายที่เกี่ยวข้องของประเทศไทย
ภายในที่ประชุม มีการนำเสนอแนวคิดระบบคุณวุฒิวิชาชีพ ซึ่งเป็นกลไกในการรับรองสมรรถนะของบุคลากรตามความรู้ ทักษะ และความสามารถที่แท้จริง โดยเปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติงานภาคสนาม แม้อาจไม่มีวุฒิการศึกษาระดับสูง สามารถได้รับการรับรองสมรรถนะอย่างเป็นทางการ และนำไปใช้ประกอบการสมัครงาน การเลื่อนตำแหน่ง หรือการเทียบโอนกับคุณวุฒิทางการศึกษาในกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (NQF)
สำหรับมาตรฐานอาชีพของพนักงานตรวจค้นด้านการรักษาความปลอดภัยการบิน ได้กำหนดโครงสร้างสมรรถนะครอบคลุม 18 หน่วยสมรรถนะ ตั้งแต่งานตรวจสอบพื้นที่และคัดกรองบุคคล การตรวจค้นบุคคล สัมภาระ และยานพาหนะ ทั้งด้วยวิธีการตรวจค้นด้วยมือและการใช้อุปกรณ์ด้านการรักษาความปลอดภัย เช่น เครื่องเอกซเรย์ เครื่องตรวจจับโลหะชนิดเดินผ่าน (WTMD) เครื่องตรวจวัตถุตามร่างกาย (Body Scanner) และเครื่องตรวจหาร่องรอยสารระเบิด (ETD) รวมถึงสมรรถนะด้านการวางแผน การควบคุมงาน การพัฒนาทีมงาน และการบริหารจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน
ทั้งนี้ ระบบคุณวุฒิวิชาชีพสำหรับอาชีพดังกล่าวแบ่งออกเป็น 3 ระดับ (ระดับ 3–5) เชื่อมโยงกับบทบาทหน้าที่ของผู้ปฏิบัติงาน ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และหัวหน้าผู้ควบคุม เพื่อให้สามารถพัฒนาบุคลากรได้อย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับภารกิจจริงในภาคอุตสาหกรรม
ที่ประชุมยังได้อธิบายบทบาทขององค์กรรับรองสมรรถนะของบุคคลตามมาตรฐานอาชีพ (Certified Body: CB) และองค์กรฝึกอบรม (Training Provider: TP) ซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนระบบคุณวุฒิวิชาชีพ ทั้งด้านการฝึกอบรม การประเมินสมรรถนะ และการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ เพื่อยกระดับคุณภาพบุคลากรและสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในอุตสาหกรรมการบิน
CAAT และ สคช. ได้เชิญชวนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะหน่วยงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบิน รวมถึงองค์กรที่มีศักยภาพด้านการฝึกอบรมและประเมินสมรรถนะ เข้ามามีส่วนร่วมในระบบดังกล่าวในฐานะ CB และ TP เพื่อร่วมกันยกระดับมาตรฐานวิชาชีพพนักงานตรวจค้น และเสริมสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบรักษาความปลอดภัยการบินของประเทศไทยในระยะยาว
